Teknoloji ve Bayram

Anasayfa >Hollanda Haberler > Teknoloji ve Bayram

Teknoloji ve Bayram

Son yıllarda hızla gerçekleşen teknolojik yenilikler
hayatımızı derinden etkilemeye devam ediyor. 
Teknoloji bir taraftan hayatımızı kolaylaştırırken, diğer taraftan bizi
özümüzden uzaklaştırmaktadır. Örneğin eskiden araba ve uçak olmadığı için
insanlar haftalar süren yolculuk yaparken, bugün teknoloji sayesinde aynı
mesafe birkaç saate düşmüştür. Yahut daha 20-30 sene önce insanlar sık sık
mektuplaşırken, artık akıllı telefonlar sayesinde insanlar mektup göndermeye
ihtiyaç duymamaktadır. Her ne kadar birçoğumuz sürekli gelişen teknolojiyi
merak ve heyecanla takip ediyor olsak da, bazı düşünürler, teknolojinin
hayatımızı tahakküm altına aldığı iddiasından yola çıkarak teknolojinin bazı
yönlerini eleştirmektedir. 20. asrın en büyük düşünürlerinden kabul edilen
Martin Heidegger’i (1889-1976) bu çerçevede zikredebiliriz. 

Heidegger, hayatımızı kolaylaştırmak için ürettiğimiz
araçların gün geçtikçe nasıl yaşadığımızı, nasıl davrandığımızı ve nasıl
düşündüğümüzü belirlemeye başladığını öne sürer. Bundan dolayı insana hizmet
etmesi gereken araçlar, insanın tabiatını, ruhunu ve aklını şekillendirme
gücüne sahip olmuştur. Buna rağmen teknolojiye karşı çıkmayan Heidegger,
insanın, teknolojinin hayatına girmesine izin vermesi gerektiğini belirtir. Bir
başka deyişle, insan, teknolojinin hayatın hangi alanlarda kullanılabileceğini
kendi belirlemelidir ve teknolojiye ancak hak ettiği değeri vermelidir. Aksi
takdirde insan, teknoloji karşısında özgürlüğünü muhafaza edemez. İbrahim
Kalın, Heidegger’in takındığı tavrın yabancılaşma sorunu; yani insanın kendi
eliyle ürettiği şeyleri kontrol edemez hâle gelmesi ve onların tahakkümü altına
girmesi olarak değerlendirmektedir.

Sorunu somutlaştırmak için, konumuza akıllı telefonlar
üzerinden devam edelim. Kadını-erkeği ve genci-yaşlısının elinden düşürmediği
akıllı telefonlar, teknolojinin hayatımızı nasıl tahakküm altına aldığının
bariz bir örneğidir.

Birçoğumuz günlük vaktin büyük bölümünü elindeki
telefonla geçiriyor. Kimimiz gece-gündüz haber takip ediyor, kimimiz sosyal
medyada günlük yaşantısını paylaşıyor ve kimimiz başkalarının hayatını takip
ediyor. Ailemiz ve arkadaşlarımızla birlikte olduğumuz zaman bile, telefonları
elimizden düşürmüyoruz ve neredeyse konuşacak bir konu bulamıyoruz. Hâlbuki “insan”
kelimesi, yakınlık kurma manasına gelen “ünsiyet” ile ortak kökene sahiptir.
Dolayısıyla bugün akıllı telefonlara sahip olunduğu için insanlar başkalarıyla
yakınlık kurma ihtiyacı hissetmiyorsa ya da artık nasıl yakınlık kurulacağı
bilinmiyorsa, insanlığın özünden uzaklaştığı ve çok ciddi bir sorunla karşı
karşıya olduğumuz sonucuna varabiliriz. 

***

Bu yazı yayımlandığında, Allah’ın izniyle Ramazan Bayramı’na
kavuşmuş olacağız. Başı rahmet, ortası mağfiret ve sonu cehennemden kurtuluş
olan mübarek Ramazan ayı, bizi her yönüyle terbiye etme özelliğine sahiptir.
İnsani ilişkilerin yapaylaştığı, ailevî bağların çözülmeye dem tuttuğu ve
insanların özünden uzaklaştığı bir dönemde Ramazan ayı, bedenimizi
rahatlatmayı, ruhumuzu arındırmayı ve nefsani arzularımızı terbiye edilmesini
sağlamaktadır. Ramazan ayının sonunda idrak ettiğimiz bayram ise, insanların
birbirinden uzaklaştığı bir zamanda, sev(me)diklerimizle kaynaşma imkânını bize
sunmaktadır.

Buna rağmen akıllı telefonların varlığı, bayramlarımızın
da yapaylaştırılmasına katkı sunmaktadır.

Bu çerçevede Cuma günlerinden başlayıp, kandil geceleri
ve bayramlarda gönderilen toplu mesajlara kısaca değinmek gerekir. Genellikle
mesajı başkası tarafından yazılmış, kişiye hitap etmeyen ve tek tuşla yüzlerce
insana gönderilen bir mesaj, insanlar arasında kaynaşmayı gerçekten
sağladığından ben emin değilim. Toplu mesajlar yerine şu teklifte bulunmak
istiyorum: Eğer teknoloji hayatımızı kolaylaştıran bir araçsa -ki öyle
olmalıdır- o takdirde bize yakışan, insanları bizzat arayarak ya da en azından
kişiye özel mesaj göndererek, sevdiklerimizin bayramını tebrik etmek olmalıdır.
Aksi takdirde, insani ilişkilerin yapaylaştırılmasına farkında olmadan katkı
sunacağımız kanaatindeyim. 

Bayramınız mübarek olsun.

Het bericht Teknoloji ve Bayram verscheen eerst op Dogus.

View full post on Dogus

Tags: ,